SIXTEEN

ni Jimmy Reyes

Kaysarap iyapak sa alpombrang lapag
Ang hubad kong paang malalapad
Parang kanina lang ang kahapon
Nang ang niyayapakan ko’y
Matatalim na batuhan sa nayon

Tama nga yata si Ate
Nang ako’y kanyang kinumbinse
Na magbakasyon muna sa Amerika
Nang makatikim naman ng ginhawa

At ako nga ay sinundo niya sa O’Hare kanina
At dinala niya sa bahay niya sa Pa-u-li-na
Teka, anong Pa-u-li-na? Polayna gago
Well, kung yon ang tama para sa inyo
So, unang araw pa lang sa Amerika
Agad gago na

At ako nga ay pina-upo niya sa harap ng TV
Na may potato chips pa sa tabi
At ang kaniyang sabi, dito ka muna hane
At ako lang ay magsi-sixteen

Teka, Ate, ano ang ibig sabihin ng magsi-sixteen?
Ah, magtatrabaho ako ng seven ng umaga
Hanggang three, tapos three to eleven ng gabi
Seven to three, tapos three to eleven ng gabi=sixteen

Mukha yatang nakakaamoy ako ng hindi maganda
Heto, at iniwan ako ng Ate ko,
Para guminhawa
Pero hayon siya
Sa trabaho, pinapatay ang sarili niya

At si Ate, pinaputi nga ba siya ng Amerika?
O dahil sa pagod, namutla siya?
At ano yung nasa malalim niyang mga mata?
Yon ba ay eye shadow?
O sa puyat nangitim na MASYADO?

Interpretation: The piece begins with the narrator experiencing America as comfort and relief compared with the difficult physical life he remembers in the Philippines. But the meaning of the title, “Sixteen,” changes everything: her sister works sixteen hours—from 7 a.m. to 3 p.m., then 3 p.m. to 11 p.m. The apparent American “ginhawa” (comfort or better life) is therefore built on his sister’s exhaustion and sacrifice.

The ending is especially effective because the narrator initially interprets his sister’s appearance through the symbols of American prosperity—lighter skin and “eye shadow”—before realizing that the paleness and darkness around her eyes may actually come from overwork and lack of sleep. The poem contrasts the dream of America with the labor required to sustain that dream, using humor and innocent observations to reveal something much harsher underneath.

Si Jimmy P. Reyes ay isang lolo, ama, asawa, tito,kapatid, kasama, artista, pintor, makata, at tagasubaybay ng MAKABANSANG ADHIKAANG NAGKAKAISA.